หลากหลาย
แต่..ไม่แตกต่าง

“หะ...อะไรนะซีส...เตอร์ คือผู้เข้าร่วมหรือ?...โอ้...พระเจ้า!!!”

ฉันอุทานด้วยความประหลาดใจ เมื่อรู้ว่าต้องไปจัดกิจกรรม “วาดความตาย ออกแบบชีวิต” ให้กับกลุ่มนักบวชหญิงชาวคริสต์ในงานสัมมนาประจำปีคณะภคิณีพระหฤทัยของพระเยซูเจ้าแห่งกรุงเทพฯ วันที่ 17-18 เมษายน พ.ศ. 2561 แม้ที่ผ่านมาจะมีผู้เข้าร่วมต่างศาสนา แต่ก็จะคละกันทั้งพุทธ คริสต์ และอิสลาม โดยเป็นบุคคลทั่วไป ต่างจากครั้งนี้ที่เป็นนักบวชหญิงล้วน ฉันเก็บความสงสัยว่าทำไมและทำไม? จึงเป็นคนกลุ่มนี้ที่ฉันคิดเองว่าน่าจะเข้าใจเรื่องเช่นนี้ดีอยู่แล้ว ได้แต่แอบหวั่นใจเล็กๆ

เช้าตรู่วันที่ 17 เมษายน 2561 ฉันพกความสงสัยพร้อมความกังวลจากบ้านมาเต็มเป้หลัง ขณะก้าวเข้าสู่พระหฤทัยคอนแวนต์ คลองเตย สถานที่จัดกิจกรรม “วาดความตาย ออกแบบชีวิต” เป็นตึกโบราณ สถาปัตยกรรมแบบชิโนโปรตุกีส ดึงความสนใจฉันให้แหงนมองความงดงามปูนปั้นโค้งมนอ่อนช้อยแต่แข็งแรงของซุ้มหน้าต่างมุมโน้นมุมนี้ไปเรื่อย พลัน...สายตาสะดุดหยุดอยู่ที่ป้าย “ห้ามเข้า เขตนักพรต” บนบานประตูใหญ่สูงท่วมหัว เดาว่าคงคล้ายกับเขตสังฆาวาสของเราชาวพุทธ ฉันยืนเก้ๆ กังๆ พักใหญ่ไม่รู้จะถามใคร เลยแอบมองช่องประตูเข้าไปภายใน “เขตนักพรต” ก็ไม่เห็นใครสักคน ด้วยความเฟอะของฉันที่ลืมถามว่าจัดกิจกรรมกันห้องไหน เลยต้องไลน์หาทีมงานให้ออกมารับ

ฉันเดินตัวลีบผ่านประตูเข้าไปใน “เขตนักพรต” อย่างไม่ค่อยมั่นคงนัก สังเกตตามทางเดินขัดเงาสะอาดเป็นระเบียบ ด้านข้างร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ ถัดมามีสวนสวยตัดตกแต่งเป็นเขาวงกต มีทางเลาะเลี้ยวเข้าสู่ใจกลาง มีกวางแม่ลูกยืนนิ่งจ้องฉันไม่ไหวติงอยู่สองตัว ฉันรออยู่เป็นนานสองนานก็ไม่เห็นเจ้ากวางขยับไปไหนสักที เอ้า...นี่มันปูนปั้นนี่นา เฟอะอีกแล้วนะเรา อิอิ

เมื่อทีมงามมาพร้อมหน้าก็เริ่มประชุมทำความเข้าใจถึงลำดับขั้นตอนในกิจกรรมแต่ละช่วง รวมทั้งปรึกษาหารือว่าจะใช้เกมสันทนาการอะไรดี ฉันแอบเห็นความกังวลใจในแววตาของทีมงานโดยเฉพาะ

กระบวนกรหลักอย่าง คุณ จักรกริช พวงแก้ว ชายหนุ่มหนึ่งเดียวในที่นี้ ที่จะต้องนำสันทนาการให้กับหญิงล้วนสายแข็งกว่าร้อยชีวิตในวันนี้ “ซิสเตอร์” คือสรรพนามแทนตัวพวกเธอ น่าสนใจว่าชายหนุ่มของเราจะผ่านภารกิจนี้ไปได้อย่างไร พวกเราได้แต่ช่วยกันส่งกำลังใจให้เขาอย่างเต็มที่ (หลังเสร็จกิจกรรมเขาสารภาพว่าไม่เคยรูสึกเกร็งระดับนี้มาก่อนในชีวิต)

เก้านาฬิกานิดๆ เหล่าซิสเตอร์เริ่มทยอยเข้ามาในห้องประชุม ซิสฯ อ่อนเยาว์ในชุดกระโปรงขาว ศีรษะคลุมด้วยผ้าขาวเก็บผมมิดชิด เผยเฉพาะดวงหน้าสะอาดสะอ้านนั่งแถวหน้า ตามด้วยซิสฯ รุ่นกลางและรุ่นใหญ่ (ทั้งขนาดและอายุ) ที่จะนั่งรวมกันที่หลังห้อง ไม่นานทั้งห้องก็แลเป็นสีขาวสะอาดสงบ (แซมด้วยชุดน้ำเงินเล็กน้อยแถวหน้าว่าที่ซิสเตอร์) ไม่รู้ว่าจะมีใครได้ยินเสียงตุ๊บๆ จากอกด้านซ้ายของฉันหรือเปล่านะ?

ก่อนเริ่มกิจกรรมมีการสวดภาวนาด้วยบทเพลงสรรเสริญองค์พระเยซูเจ้า กว่าร้อยเสียงที่ประสานสอดคล้องเป็นหนึ่งเดียว ทั้งท่วงทำนองและคำร้องที่เปล่งด้วยความรักและศรัทธาอย่างสุดจิตสุดใจต่อองค์เยซูผู้เป็นดั่งดวงหฤทัย ทำให้ฉันอดไม่ได้ที่จะชำเรืองไปบนเวทีที่รูปปั้นองค์พระเยซูประทับยืนอยู่ แม้จะมองจากระยะไกลแต่ฉันก็สัมผัสได้ถึงสายพระเนตรที่เปี่ยมล้นไปด้วยพระเมตตาและกรุณา ทำให้เสียงเต้นตุ๊บๆ ในใจฉันกลับสงบลงได้อย่างประหลาด ฉันค่อยๆ หลับตาลงเบาๆ ระลึกรู้เช่นเดียวกับยามได้ยินเสียงสวดมนต์ของพระสงฆ์ที่เปล่งต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า สิ้นเสียงภาวนา ซิสฯ พิธีกรกล่าว “ขอพี่น้องจงวางใจในพระเจ้า ให้พระองค์นำทางพร้อมเปิดใจรับกิจกรรมที่เครือข่ายพุทธิกาจะนำต่อไป อาเมน”

เก้าโมงครึ่ง It Show Time พวกเราแนะนำตัวและโครงการความตาย พูดได้ เล็กน้อยพอเป็นพิธี คุณจักรกริช พวงแก้ว กระบวนกรหนุ่มของเราเริ่มอุ่นเครื่องด้วยเกมนับเลขตบมือ เหล่าซิสฯ ทำตามอย่างงงๆ ในตอนแรก โดยเฉพาะซิสฯ รุ่นใหญ่ท้ายห้องถึงกับหน้านิ่วคิ้วผูกโบว์กันเลยทีเดียว พวกเราใจหายแว้บ แต่พอทุกคนเข้าใจเกมแล้ว เสียงหัวเราะก็เริ่มมา เราใจชื้นขึ้น จากเกมหนึ่งไปสองสาม เสียงหัวเราะไต่ระดับขึ้นเรื่อยๆ จนมาเต็มในที่สุด ฉันเห็นซิสฯ สูงวัยหัวเราะขำตัวเองจนตัวกระเพื่อม ส่วนซิสฯ รุ่นเยาว์ก็หัวเราะกันเสียงใสเชียว พอเครื่องติดแล้วเกมอะไรก็เล่นได้หมด ความสนุกทำให้ทุกคนให้ความร่วมมือเป็นอย่างดีในทุกกิจกรรม ไม่ว่าจะเป็นการฟังอย่างตั้งใจ หรือแม้แต่วรรณวิภา มาลัยนวล ชวนซิสฯ เล่นไพ่ (ไขชีวิต) ก็ไม่มีใครปฏิเสธ รวมทั้งการละเลงสีวาดความตาย ตลอดจนการวางแผนชีวิตเพื่อนำไปสู่การตายดีในที่สุด

ซิสฯ คนหนึ่งแบ่งปันในวงใหญ่ว่า รู้สึกดีมากที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมนี้ ทำให้ความกังวลที่แต่เดิมเธอแบกไว้ ไม่รู้จะหาทางออกอย่างไรหากเธอตายไป ว่าใครจะดูแลซิสฯ รุ่นน้องและอภิบาลซิสฯ อาวุโสที่เธอรับผิดชอบอยู่ กิจกรรมช่วยทำให้เธอเห็นทางออกและคลายกังวลลงได้

บางคนบอกว่ากิจกรรมช่วยให้จัดระเบียบชีวิตเป็นหมวดหมู่ แต่ที่ได้เรียนรู้มากกว่านั้นคือ ตนได้เริ่มคิดไตร่ตรองถึงการตายของตนเอง

ให้เวลาที่จะคิดถึงตัวเองและเยียวยาตนเอง ฉันรู้สึกสะท้อนใจต่อผู้ที่อุทิศตนทำงานเพื่อผู้อื่นอย่างมอบกายถวายชีวิตจนลืมนึกถึงตัวเอง บ้างก็ได้เรียนรู้ว่าความตายไม่ได้อยู่ไกลจากชีวิตประจำวัน หากอยู่ใกล้ตัวและเกิดได้เสมอในทุกที่ทุกเวลา สิ่งสำคัญคือการใช้ชีวิตที่เหลืออยู่อย่างรู้คุณค่า อีกความเห็นหนึ่งบอกว่าความตายไม่ได้น่ากลัว ถ้าเราเตรียมตัวดีทั้งร่างกายและจิตใจเพื่อจะได้จากโลกนี้ไปด้วยใจอิสระ อันเป็นการเดินทางสู่ความตายที่สวยงาม ฉันชอบประโยคนี้

ตลอดการทำกิจกรรม ฉันได้เรียนรู้ว่าความสุขสดใสร่าเริงเบิกบาน ความทุกข์ ความกังวล หรือแม้กระทั่งความกลัว นอกจากนั้น ฉันยังเห็นความเป็นมนุษย์ที่มีจิตวิญญาณของซิสเตอร์เหล่านี้ มิได้แตกต่างจากกลุ่มอื่นๆ ที่หลากหลายทางกายภาพทั้งหญิงและชาย ไม่ว่าจะจะนับถือศาสนาใดก็ตาม ทุกคนสามารถที่จะเรียนรู้เรื่องความตายและเตรียมตัวเพื่อจากไปอย่างสงบได้เช่นเดียวกัน แม้จะ หลากหลาย แต่ไม่แตกต่าง อย่างแน่นอน ฉันขอยืนยัน

“ชีวิตของเรามีค่ามาก จงให้เกียรติกับตัวเองและผู้อื่น เมื่อวันที่ชีวิตบนโลกนี้จบลงฉันก็สามารถบอกกับตัวฉันเองว่าได้ทำในสิ่งที่มีคุณค่าที่สุดกับตัวเองและผู้อื่นแล้ว” ซิสเตอร์กล่าว