2613-0
 

เราตายอย่างไร

ผู้เขียน: ชัยยศ จิรพฤกษ์ภิญโญ หมวด: ประสบการณ์ชีวิต


 

Dr. Peter Sual นายแพทย์ผู้บรรยายใน Ted.com ได้แสดงการบรรยายเรื่อง "มาคุยเรื่องความตายกันเถอะ" ได้ให้ภาพความตายที่จะเกิดในศตวรรษที่ ๒๑ การพูดคุยในหัวข้อนี้เราทุกคนคงพบว่า มันสร้างความอึดอัดใจ ลำบากใจที่จะพูดถึงไม่มากก็น้อย แต่ผู้บรรยายก็เปิดเรื่องด้วยข้อคิดที่ช่วยผ่อนคลายความอึดอัดใจในเรื่องนี้ว่า "ความจริงทำให้เราเป็นอิสระ"

จากประสบการณ์การทำงานในห้องฉุกเฉิน และห้องไอซียู ร่วม ๓๕ ปี นายแพทย์ปีเตอร์ชี้ว่า การตายนั้นเกิดขึ้นตลอดเวลา ในทุก ๑๐ นาที เซลล์ในร่างกายตายละร่วมหนึ่งพันล้านเซลล์ เซลล์สมองเสื่อมและตายไปร่วมสองพันเซลล์ จากนั้นผู้บรรยายได้ให้เนื้อหาสำคัญต่อไป คือ

มีความเข้าใจผิดมาตลอดว่าการแพทย์ การรักษาพยาบาลนั้นสามารถ "ช่วยชีวิต" (life-saving) แท้จริงสิ่งที่ทำได้ คือ การชะลอความตายหรือการยื้อชีวิตได้เท่านั้น เพราะท้ายสุดเราทุกคนต้องตาย

ประสบการณ์ในฐานะนายแพทย์ที่ต้องดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย เขาพบว่าคนไข้ระยะสุดท้ายและครอบครัวแทบไม่สื่อสารบอกเล่ากันเลยว่า หากมีการตายเกิดขึ้น อะไรคือสิ่งที่คนไข้ต้องการ มีเพียง ๑ ใน ๑๐๐ เท่านั้นที่ได้มีการพูดคุยในเรื่องนี้ว่าหากคนไข้ตายลง อะไร อย่างไรคือสิ่งที่อยากให้เกิดขึ้น คำแนะนำอันมีค่าของนายแพทย์ท่านนี้คือ คำถามที่มีต่อคนไข้เพื่อเตรียมพร้อม ใครคือบุคคลที่คนไข้อยากให้เป็นตัวแทนดูแลการจัดการแทนตัวเขาเมื่อเขาต้องตายลง และสิ่งนี้จะช่วยได้มากเมื่อการตายมาเยือนจริงๆ

คุณหมอปีเตอร์ได้ให้ภาพการตายที่จะเกิดขึ้นกับพวกเราว่า มีความตายที่จะเกิดขึ้นใน ๔ ลักษณะ

๑. การตายแบบฉับพลัน (sudden death) เป็นการตายแบบจบชีวิตโดยทันทีทันใด เช่น การตายด้วยอุบัติเหตุ การฆาตกรรม การตายเช่นนี้ อาจไม่ได้เกิดขึ้นกับหลายคน เป็นเฉพาะกรณี
๒. การตายแบบค่อยเป็นค่อยไป เนื่องด้วยความเสื่อมสภาพของอวัยวะ ระบบร่างกายภายใน (organ failure) เป็นการตายที่ต้องอาศัยการประคับประคองจนถึงจุดที่สภาพร่างกายไม่สามารถรักษา เยียวยาหรืออยู่รอดได้ คนไข้อาจจะร้องขอให้หยุด ไม่ยื้อยุดที่จะรักษาต่อไป พอแล้วกับการรักษา
๓. การตายโดยโรคภัย (terminal illness) มะเร็งจะเป็นสาเหตุใหญ่ของการตายลักษณะนี้
๔. การตายในสภาพทุพพลภาพ ทุกข์ทรมานกับความเจ็บป่วย ชราภาพ เช่น ผู้ป่วยอัลไซเมอร์

สภาพการตายที่ผู้บรรยายได้ให้ภาพการตายทั้ง ๔ ลักษณะ สะท้อนถึงผลกระทบความก้าวหน้าทางการแพทย์และเทคโนโลยีที่ส่งผลให้ผู้คนมีอายุยืนยาว แต่ร่างกายเสื่อมทรุดด้วยอายุขัยที่ยาวนาน กรณีนี้ สิ่งที่สำคัญคือ คุณภาพชีวิต คุณภาพจิตใจในภาวะเช่นนั้นจะเป็นอย่างไร

ผู้บรรยายไม่เห็นด้วยกับการตายในลักษณะการุณยฆาต ซึ่งเป็นเรื่องที่มีการถกเถียงอย่างมาก ละเอียดอ่อนและเป็นประเด็นอ่อนไหว มุมมองสำคัญคือ ท่าทีไม่เห็นด้วยนี้ไม่ใช่เพื่อคัดค้านหรือหลีกเลี่ยงความตาย แต่สิ่งสำคัญคือการมีความสามารถในการควบคุมการตายของตัวคนไข้เอง

ความปรารถนาสำคัญที่ผู้บรรยายได้ชี้ถึงสิ่งที่พึงเกิดขึ้น คือ "สันติสุข ความรัก และการตายโดยธรรมชาติ" การแพทย์ปัจจุบันยังไม่อนุญาตให้การตายตามธรรมชาติเกิดขึ้น ฐานคิดสำคัญเป็นการยื้อยุด ปฏิเสธความตาย

คุณหมอปีเตอร์ได้กล่าวสรุปการบรรยายด้วยคำพูดสำคัญที่มีต่อเราทุกคน ซึ่งอาจจะมาถึงสภาพการเป็นคนไข้ระยะสุดท้ายว่า "เราล้วนต่างมีความสำคัญอย่างที่เราเป็น และยังคงเป็นเช่นนั้นตราบช่วงสุดท้ายของชีวิตเรา" ซึ่งหมายถึงคุณค่าชีวิต ความหมาย ความต้องการของคนไข้ระยะสุดท้ายเป็นสิ่งที่พึงให้ความเคารพ

You matter because you are, and you matter to the last moment of your life.

ที่มา https://www.ted.com/talks/peter_saul_let_s_talk_about_dying

[seed_social]
22 เมษายน, 2561

มนต์ขลังอิติปิโส

ชาวพุทธคงจะคุ้นเคยกับบทสวดดังกล่าวดี เพราะได้ยินพระสงฆ์สวดบ่อยๆ ไม่ว่าจะในงานบุญวันเกิด ทำบุญบ้านใหม่ ไปจนถึงงานศพ สมัยเป็นนักเรียนหลายคนคงได้ยินบ่อยมาก
18 เมษายน, 2561

จะบอกแม่ที่ป่วยเป็นโรคร้ายอย่างไร

แม่ป่วยเป็นมะเร็งสมอง ปวดหัวมา ๑๐ วัน ครอบครัวเลือกแนวทางการรักษาตามอาการ ไม่ใช้รังสี คีโม เนื่องจากมะเร็งอยู่ในระยะที่กระจายจุดในสมอง มีเลือดซึมออก แม่จึงปวดหัว
22 เมษายน, 2561

นำตักบาตร กลางไอซียู

ห้องไอซียู มักมีแต่ความตึงเครียด หดหู่น่ากลัว โดยหลักแล้วห้องนี้มีไว้เพื่อกอบกู้ชีวิตผู้คน แต่ในความเป็นจริงชีวิตผู้คนจำนวนไม่น้อยที่ต้องมาสิ้นสุดกันที่นี่ จึงเป็นธรรมดาที่ห้องไอซียูเป็นความทรงจำที่ผู้ผ่านประสบการณ์มักต้องการลบและลืม
เราตายอย่างไร
"เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพประสบการณ์การใช้งานของคุณ"